In het kort: Een CMS (content management systeem) is software waarmee je de inhoud van je website beheert zonder te programmeren: pagina's maken, teksten aanpassen en foto's plaatsen. Er zijn vijf soorten: open source systemen zoals WordPress, websitebouwers zoals Wix, headless CMS'en, webshopsystemen en maatwerk. Het beste CMS-systeem hangt af van wie de site beheert, hoe vaak je publiceert en hoeveel onderhoud je wilt. DPS Media zet ze in deze gids naast elkaar.
Wat is een CMS?
CMS staat voor content management systeem. Het is de beheeromgeving achter je website: een scherm waarin je inlogt en zonder kennis van code een pagina toevoegt, een tekst aanpast of een foto vervangt. De bezoeker ziet het CMS nooit, alleen het resultaat.
Een CMS bestaat uit twee delen. De achterkant is waar jij de inhoud beheert en waar die wordt opgeslagen. De voorkant is de website zelf: het ontwerp en de pagina's die bezoekers en Google te zien krijgen. Bij de meeste systemen zitten die twee aan elkaar vast. Bij een headless CMS zijn ze los, daarover verderop meer.
Een CMS is dus niet hetzelfde als een website. Twee websites op hetzelfde CMS kunnen totaal verschillen in snelheid, ontwerp en vindbaarheid. Het CMS is het gereedschap, niet het resultaat. Wie een website laat maken, kiest daarom eerst wat de site moet doen en pas daarna het systeem.
De vijf soorten CMS-systemen
Er bestaan honderden CMS'en, maar ze vallen in vijf groepen. Dit overzicht laat per groep zien waar hij sterk in is en waar je op let.
- Open source CMS
Voorbeelden: WordPress, Joomla, Drupal
Sterk in: Veel uitbreidingen, veel kennis beschikbaar, zelf te hosten
Let op: Updates van systeem, thema en plugins bijhouden; snelheid hangt af van de opbouw - Websitebouwer
Voorbeelden: Wix, Squarespace, Webflow
Sterk in: Snel zelf een site in elkaar zetten, hosting inbegrepen
Let op: Vast abonnement, beperkte vrijheid, verhuizen naar een ander systeem is lastig - Headless CMS
Voorbeelden: Strapi, Contentful, Directus, Prepr
Sterk in: Inhoud op meerdere plekken tonen, snelle voorkant, veel vrijheid
Let op: Er is altijd een ontwikkelaar nodig voor de voorkant - Webshopsysteem
Voorbeelden: Shopify, WooCommerce, Lightspeed, Magento
Sterk in: Producten, voorraad, betalen en verzenden
Let op: Gemaakt voor verkopen; voor een dienstensite vaak te zwaar - Maatwerk
Voorbeelden: Een website op maat met een eigen, eenvoudige beheeromgeving
Sterk in: Alleen wat nodig is, snel, geen plugins
Let op: Je bent afhankelijk van een goede bouwer; vraag naar eigendom en overdracht
Verkoop je online? Dan kies je eerst een webshopplatform, en daarover gaat het juiste webshopplatform kiezen. De rest van deze gids gaat over websites voor dienstverleners, vakmensen en bedrijven die aanvragen willen.
Wat is een headless CMS?
Bij een headless CMS is de achterkant, waar je de inhoud beheert, losgekoppeld van de voorkant. Het CMS levert teksten en beelden via een koppeling (een API) aan een website, een app of een ander scherm. De voorkant wordt apart gebouwd, vaak met moderne technieken die een site heel snel maken.
Dat is handig als je dezelfde inhoud op meerdere plekken wilt tonen, bijvoorbeeld op je website, in een app en op een scherm in je winkel. Het geeft ontwikkelaars ook alle vrijheid in het ontwerp.
De keerzijde: zonder ontwikkelaar kom je nergens. Elke nieuwe soort pagina of blok moet eerst gebouwd worden voordat je hem in het CMS kunt vullen. Voor een middelgrote organisatie met een eigen ontwikkelteam of vaste partner is dat prima. Voor een ondernemer met tien pagina's en een offerteformulier is het meestal meer systeem dan nodig.
Waar let je op bij het kiezen van een CMS?
De meeste ondernemers kiezen een CMS op naam. Beter is kiezen op wat je er dagelijks mee doet. Loop deze tien punten langs voordat je beslist.
- Wie beheert de site? Jij, een medewerker, een redactie of je webbureau? Hoe minder technisch, hoe eenvoudiger het beheer moet zijn.
- Hoe vaak publiceer je? Dagelijks nieuws vraagt iets anders dan een paar aanpassingen per jaar.
- Onderhoud en beveiliging. Wie houdt updates bij, en wat gebeurt er als een uitbreiding niet meer wordt onderhouden?
- Snelheid. Zware thema's en paginabouwers laden veel code die je niet gebruikt. Een trage site kost bezoekers en posities. Lees meer over Core Web Vitals.
- SEO-mogelijkheden. Kun je per pagina de title, meta description, koppen, canonical en redirects instellen, en zit er structuurdata in?
- Eigendom. Ben jij eigenaar van de website, de inhoud en het domein, en kun je alles meenemen als je overstapt?
- Doorlopende kosten. Abonnementen, licenties voor thema's en plugins, hosting en onderhoud. Kijk naar de kosten over drie jaar, niet naar de eerste maand.
- Meertaligheid. Heb je een tweede taal nodig, nu of later? Dat is in het ene systeem een vinkje en in het andere een extra uitbreiding.
- Koppelingen. Moet de site praten met je CRM, planning of boekhouding? Lees wat een API-koppeling inhoudt.
- Toegankelijkheid. Kan het systeem een site maken die voldoet aan WCAG? Voor webshops en boekingssites is dat sinds 2025 verplicht. Zie toegankelijke website en de EAA.
Keuzehulp: welk CMS past bij jouw situatie?
Er is geen beste CMS voor iedereen. Wel een beste keuze per situatie. Vind de regel die het meest op jou lijkt.
- Je publiceert vaak zelf, met een team dat het systeem kent
Meest logische keuze: WordPress of een vergelijkbaar open source CMS
Waarom: Uitgebreid beheer, veel kennis beschikbaar, team kan zelf veel oplossen - Je wilt vooral aanvragen en past een paar keer per jaar iets aan
Meest logische keuze: Een website op maat met eenvoudig beheer
Waarom: Snel, geen plugins om bij te houden, alles rond één doel - Je hebt geen budget en wilt zelf iets in elkaar zetten
Meest logische keuze: Een websitebouwer
Waarom: Snel online, maar reken op beperkingen als je groeit - Je toont dezelfde inhoud op een website, app en schermen
Meest logische keuze: Een headless CMS
Waarom: Eén plek voor je inhoud, met een ontwikkelaar voor de voorkant - Je verkoopt producten online
Meest logische keuze: Een webshopsysteem
Waarom: Gebouwd voor producten, voorraad, betalen en verzenden
Twijfel je tussen WordPress en een site op maat? Op onze pagina over een WordPress website laten maken zetten we eerlijk op een rij wanneer WordPress past en wanneer een maatwerk website beter werkt.
Hoeveel beheer heb je eigenlijk nodig?
Dit is de vraag die het vaakst wordt overgeslagen. Veel ondernemers krijgen een uitgebreid CMS met tientallen instellingen, terwijl ze na de livegang alleen nog een openingstijd, een foto of een prijs aanpassen. Dat uitgebreide systeem vraagt intussen wel updates, licenties en onderhoud.
Zet daarom op papier wat je het komende jaar zelf wilt aanpassen. Is dat een blog met wekelijkse artikelen, dan heb je een volwaardig CMS nodig. Zijn het een paar teksten en foto's, dan volstaat een eenvoudige beheeromgeving, of laat je het je webbureau doen.
Wij bouwen websites op maat, rond één doel: aanvragen. Er zit alleen in wat nodig is, dus geen plugins die je moet bijwerken. Zelf iets aanpassen kan gewoon: je krijgt een korte uitleg en werkt teksten en beelden zelf bij. Liever uitbesteden? Dan doen wij het. En hosting en onderhoud is bij ons per maand opzegbaar.
Onderhoud en veiligheid: de verborgen kosten van een CMS
Een CMS is software, en software veroudert. Elk systeem krijgt updates om fouten en beveiligingslekken te dichten. Bij een open source CMS geldt dat niet alleen voor het systeem zelf, maar ook voor het thema en elke plugin. Die updates moeten bijgehouden en getest worden, anders loopt je site risico.
Stopt de maker van een plugin of thema, dan moet je een vervanger zoeken. En hoe meer uitbreidingen je stapelt, hoe groter de kans dat twee ervan elkaar in de weg zitten na een update. Dat is geen reden om een open source CMS te vermijden, wel een reden om onderhoud vanaf het begin in te plannen en te begroten.
Let bij elk systeem op drie dingen: wie de updates doet, hoe vaak er een backup wordt gemaakt en hoe snel een backup teruggezet kan worden. Bij ons zitten dagelijkse backups in hosting en onderhoud. Lees ook waarom je techniek los houdt van één leverancier.
Eigendom: wie is de baas over je website?
Bij websitebouwers en bij sommige bureaus met een eigen gesloten systeem huur je eigenlijk je website. Stop je het abonnement, dan stopt je site, en je inhoud meenemen gaat vaak alleen met veel handwerk. Lees het verschil tussen een website huren of kopen.
Vraag daarom altijd: van wie zijn het domein, de bestanden, de teksten en de accounts? Kan ik alles meenemen als ik overstap? Bij DPS Media blijf je eigenaar van je website, je domein en je accounts. Dat staat los van welk systeem er achter de site zit.
Overstappen naar een ander CMS zonder verlies
Een nieuw CMS betekent bijna altijd nieuwe adressen voor je pagina's. Doe je niets, dan verlies je de posities die je in Google had opgebouwd. Dat is te voorkomen.
- Inventariseer. Maak een lijst van alle bestaande pagina's, met de pagina's die nu bezoekers en aanvragen opleveren bovenaan.
- Houd adressen gelijk waar het kan. Elke pagina die zijn adres houdt, houdt ook zijn opgebouwde waarde.
- Stuur oude adressen door. Elke pagina die verhuist, krijgt een permanente doorverwijzing (301) naar de nieuwe pagina met dezelfde inhoud.
- Neem de inhoud mee. Teksten, titels, beschrijvingen en structuurdata gaan mee, niet alleen het ontwerp.
- Controleer na de livegang. Meld de nieuwe sitemap aan in Search Console en volg een paar weken of er pagina's uit de index vallen.
Uitgebreider lees je in een website vernieuwen zonder verlies. Wil je het laten doen? Bekijk je website laten vernieuwen. Bij ons blijft je huidige site gewoon online tot de nieuwe klaar is, en je ziet eerst gratis een concept. Benieuwd wat dat kost? Lees wat een website laten maken kost.
Veelgestelde vragen
Wat is een CMS?
Een CMS, of content management systeem, is software waarmee je de inhoud van je website beheert zonder te programmeren. Je logt in en voegt pagina's toe, past teksten aan of vervangt foto's. Bekende voorbeelden zijn WordPress, Joomla, Webflow en headless systemen zoals Strapi.
Wat is het beste CMS-systeem?
Er is geen beste CMS voor iedereen. Publiceer je vaak zelf met een team, dan past een open source CMS zoals WordPress. Wil je vooral aanvragen en pas je weinig aan, dan is een website op maat met eenvoudig beheer vaak sneller en goedkoper in onderhoud. Verkoop je online, kies dan een webshopsysteem.
Wat is een headless CMS?
Een headless CMS beheert alleen de inhoud en levert die via een API aan een losse voorkant, zoals een website of app. Dat geeft veel vrijheid en snelheid, maar er is altijd een ontwikkelaar nodig voor de voorkant. Het past vooral bij organisaties die inhoud op meerdere plekken tonen.
Is WordPress een CMS?
Ja. WordPress is een open source CMS dat je zelf kunt hosten, met veel thema's en plugins. Het systeem zelf is gratis, maar hosting, premium thema's, licenties en het bijhouden van updates kosten tijd of geld.
Heb ik een CMS nodig voor mijn website?
Dat hangt af van hoe vaak je zelf iets wilt aanpassen. Publiceer je regelmatig, dan wel. Pas je een paar keer per jaar een tekst of foto aan, dan volstaat een eenvoudige beheeromgeving of laat je het je webbureau doen. Vraag in elk geval of je eigenaar blijft van je website en inhoud.
Wat kost een CMS?
Een open source CMS is gratis te gebruiken, maar je betaalt voor hosting, eventuele licenties en onderhoud. Websitebouwers en veel headless systemen werken met een abonnement. Reken altijd de kosten over een paar jaar door, inclusief onderhoud en updates.
Verder lezen
- WordPress of maatwerk: Eerlijk advies: wanneer WordPress past en wanneer maatwerk beter is.
- Maatwerk website laten maken: Ontworpen rond jouw diensten, snel en zonder plugins.
- Webshopplatform kiezen: WooCommerce, Shopify, Lightspeed of maatwerk naast elkaar.
